Καθεστώτα ιστορικότητας

Παροντισμός και εμπειρίες του χρόνου
Μετάφραση: Δημήτρης Κουσουρής
ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
ISBN ΕΝΤΥΠΟ
978-960-221-554-8
Διαστάσεις
24X17
Τρέχουσα Έκδοση
2014
Σελίδες
272
Εύδοξος

Καθεστώτα ιστορικότητας

Παροντισμός και εμπειρίες του χρόνου
Μετάφραση: Δημήτρης Κουσουρής

ΕΝΤΥΠΟ
ΑΡΧΙΚΗ
21.20€
25%
ΤΕΛΙΚΗ
15.90€
* ΔΩΡΕΑΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ αγορές άνω των 50€ (εντός Ελλάδος)

Αυτό το βιβλίο προτείνει ένα στοχασμό για τη σύγχρονη εποχή, τη δική μας, χρησιμοποιώντας ένα εργαλείο που ονομάζω καθεστώς ιστορικότητας. Πρόκειται για μια εξέταση των εμπειριών του χρόνου σε στιγμές κρίσης: όταν ο προφανής χαρακτήρας των σχέσεων με το χρόνο θολώνει και εμφιλοχωρεί η έλλειψη προσανατολισμού.

 

Οι εμπειρίες του χρόνου ποικίλλουν εξαιρετικά, αφού κάθε κοινωνία διατηρεί μια ιδιαίτερη σχέση με το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον. Για να συγκρίνει τους τρόπους με τους οποίους αρθρώνονται αυτές οι χρονικότητες, ο Φρανσουά Αρτόγκ, επιφανής ιστορικός, ευαίσθητος στις μεταλλαγές του χρόνου, προτείνει ένα εργαλείο που ονομάζει «καθεστώς ιστορικότητας». Ο Οδυσσέας στο νησί των Φαιάκων ή οι Μαορί του Ειρηνικού έχουν άλλους τύπους αναμνήσεων απ’ ό,τι τα πρόσωπα της Βίβλου ή ο Αυγουστίνος στις Εξομολογήσεις του. Στο παλαιό καθεστώς ιστορικότητας, το παρελθόν φωτίζει το μέλλον. Μετά τη Γαλλική Επανάσταση, ο χρόνος γίνεται επιτάχυνση και τα μαθήματα έρχονται από το μέλλον. Ο Σατωμπριάν δεν παύει γράφοντας να περνάει από το παλαιό στο νεωτερικό καθεστώς ιστορικότητας. Στις τελευταίες δύο δεκαετίες του 20ού αιώνα η μνήμη, μαζί με τις συναφείς έννοιες της μνημόνευσης, της κληρονομιάς, του έθνους, της ταυτότητας, ήρθε στο προσκήνιο, το ίδιο και το παρόν, ενώ παράλληλα ο χρόνος γινόταν όλο και περισσότερο εμπόρευμα και αντικείμενο κατανάλωσης. Έτσι ο συγγραφέας διαπιστώνει την επικράτηση ενός παρόντος ατέρμονου και πανταχού παρόντος –το οποίο ονομάζει «παροντισμό»– επιφορτισμένου μ’ ένα χρέος απέναντι τόσο στο παρελθόν όσο και στο μέλλον.

Έγραψαν για το βιβλίο



Πρωτοδημοσιευμένο το 2003, αυτό το βιβλίο μιλούσε για «κρίση» του χρόνου, προφανώς όμως όχι για την κρίση στην οποία έχουμε βυθιστεί από το 2008.  Ποιες λέξεις ακούμε από το 2008; Κρίση, ύφεση, αλλά και μεταβολή (σε βάθος), και μάλιστα αλλαγή εποχής. Τίποτα πια δεν θα ’ναι όπως πριν, δήλωναν ζωηρά οι μεν. Όμως η οικονομία θα ξαναπάρει μπρος (εννοείται, όπως πριν!) δήλωναν, εξίσου ζωηρά, οι άλλοι (ή οι ίδιοι) [...] Στην Ευρώπη ενοχοποιούνται πλέον τα δημόσια ελλείμματα, ενώ η νομισματική κερδοσκοπία καλά κρατεί (υπάρχει αλήθεια κάτι πιο παροντιστικό;) Η Ελλάδα κάτι ξέρει απ’ όλα αυτά. Τι μπορεί να αντιπροτείνει ο ιστορικός;  Η «ανάκαμψη» δεν αποτελεί προφανώς μέρος του οπλοστασίου του. Μπορεί, από την άλλη, να προτείνει μια παράκαμψη του παρόντος, χάρη στην εξάσκηση ενός βλέμματος από μακριά. Μια αποστασιοποίηση δηλαδή. Το εννοιολογικό εργαλείο του καθεστώτος ιστορικότητας βοηθά να δημιουργηθεί μια απόσταση ούτως ώστε, στο τέλος της όλης επιχείρησης, να μπορούμε να δούμε καλύτερα εκείνο που είναι κοντά. Αυτό είναι, εν πάση περιπτώσει, το σχέδιο και το στοίχημα του εγχειρήματός μου.

FRANÇOIS HARTOG (από τον Πρόλογο του βιβλίου για την ελληνική έκδοση)
1 από 1
ΑΡΤΟΓΚ ΦΡΑΝΣΟΥΑ
Ο François Hartog γεννήθηκε το 1946. Παλαιός μαθητής της École Normale Supérieure, κατέχει την έδρα αρχαίας και νεότερης ιστοριογραφίας στην École des Hautes Études en Sciences Sociales (EHESS). Είναι μέλος του Centre Louis Gernet, εταίρος του Centre de Recherche Historique (CRH) και ιδρυτικό μέλος της Association des Historiens. Έργα του είναι: Le Miroir d'Hérodote. Essai sur la représentation de l'autre (1980), Le XIXe siècle et l'histoire. Le cas Fustel de Coulanges (1988), Mémoire d'Ulysse. Récits sur la frontière en Grèce ancienne (1996), Pierre Vidal-Naquet, un historien dans la cité (μαζί με τους Alain Schnapp και Pauline Schmitt, 1998), Les Usages politiques du passé (μαζί με τον Jacques Revel, 2001), Régimes d'historicité. Présentisme et expériences du temps (2002), Anciens, modernes, sauvages (2005), Évidence de l'histoire. Ce que voient les historiens (2005), Vidal-Naquet, historien en personne (2007), Croire en l'histoire (2013). Έχει επίσης διευθύνει κριτικές εκδόσεις των έργων του Πλούταρχου και του Πολύβιου.