Γλώσσα και νόηση

Επιστημονικές και φιλοσοφικές προσεγγίσεις

Συλλογικό έργο

Κείμενα: Αναστάσιος-Φοίβος Χριστίδης, Αριστείδης Μπαλτάς, Δήμητρα Κατή, Θανάσης Τζαβάρας, Κική Νικηφορίδου, Κώστας Παγωνδιώτης, Μαρία Θεοδωροπούλου, Μαριάννα Κονδύλη, Μάριος Μαρκίδης, Περικλής Βαλλιάνος, Σοφία Μαρμαρίδου, Σπύρος Πετρουνάκος
Εισαγωγή: Δήμητρα Κατή, Κική Νικηφορίδου, Μαριάννα Κονδύλη
ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
ISBN ΕΝΤΥΠΟ
960-221-170-9
Διαστάσεις
21Χ14
Τρέχουσα Έκδοση
1999
Σελίδες
252
Εύδοξος

Γλώσσα και νόηση

Επιστημονικές και φιλοσοφικές προσεγγίσεις

Συλλογικό έργο

Κείμενα: Αναστάσιος-Φοίβος Χριστίδης, Αριστείδης Μπαλτάς, Δήμητρα Κατή, Θανάσης Τζαβάρας, Κική Νικηφορίδου, Κώστας Παγωνδιώτης, Μαρία Θεοδωροπούλου, Μαριάννα Κονδύλη, Μάριος Μαρκίδης, Περικλής Βαλλιάνος, Σοφία Μαρμαρίδου, Σπύρος Πετρουνάκος
Εισαγωγή: Δήμητρα Κατή, Κική Νικηφορίδου, Μαριάννα Κονδύλη

ΕΝΤΥΠΟ
ΑΡΧΙΚΗ
20.14€
25%
ΤΕΛΙΚΗ
15.11€
* ΔΩΡΕΑΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ αγορές άνω των 50€ (εντός Ελλάδος)

Στόχος του συλλογικού αυτού τόμου είναι η συνεύρεση και η ανταλλαγή απόψεων ανάμεσα σε διαφορετικά επιστημονικά και φιλοσοφικά πεδία που καταπιάνονται με τη σχέση γλώσσας και νόησης.

 

Πώς αρθρώνονται οι σχέσεις νόησης και γλώσσας σε διάφορα επιστημονικά πεδία; Aποτελεί η γλώσσα αυτόνομο μηχανισμό του νου ή διαπλέκεται με μη γλωσσικές όψεις της νόησης; Σε ποιο βαθμό θεμελιώνεται η νόηση στη γλώσσα; Eίναι το νόημα απεριόριστο ή δεσμεύεται από κοινωνικές παραμέτρους και από την προεννοιολογική εμπειρία; H μεταφορικότητα της σκέψης συνεπάγεται την αυθαιρεσία των νοημάτων ή έχει τις ρίζες της στο κοινό σωματικό βίωμα των ανθρώπινων όντων; Πώς παρουσιάζεται η συνάρτηση νόησης και γλώσσας στο υπόδειγμα της ψυχανάλυσης; Πώς ορίζουν λοιπόν τα διάφορα πεδία τη νόηση και τι εννοούν όταν μιλούν για γλώσσα; Eίναι δυνατός ο διάλογος μεταξύ τους και η ανεύρεση κοινών όρων πραγμάτευσης ή, όπως υποστηρίζει μια ορισμένη παράδοση, μόνο η ειρηνική συνύπαρξή τους; Aυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα με τα οποία καταπιάνονται έλληνες και ελληνίδες συγγραφείς σ' αυτό τον τόμο – που έχει την αφετηρία του σε μια συνάντηση εργασίας με το ίδιο θέμα. Oι απόπειρες εκκινούν από διαφορετικούς επιστημονικούς και φιλοσοφικούς κλάδους και από συγκλίνουσες ή αποκλίνουσες οπτικές. H βασική πρόθεση, όπως καταγράφεται στην εισαγωγή, είναι να φανεί ότι τα αιτήματα διαλόγου που εγείρονται σήμερα οφείλουν την ύπαρξή τους σε ρωγμές και αναπροσανατολισμούς των σχετικών προσεγγίσεων. Tα κείμενα του τόμου αντανακλούν τις δυσκολίες του διαλόγου, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα σημεία γόνιμης συνάντησης. Οι συγγραφείς του τόμου ξεκινούν με την επίγνωση ότι ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζεται αυτή η σχέση από τα κυρίαρχα ρεύματα της γλωσσολογίας, της ψυχολογίας, της γνωσιακής επιστήμης ή της φιλοσοφίας κάθε άλλο παρά ευνοεί τον ουσιαστικό διάλογο και τη σε βάθος διερεύνηση του ζητήματος. Όπως φαίνεται στη σύγχρονη βιβλιογραφία, το πρόβλημα οφείλεται, από τη μια, στην ηγεμονία μιας θεωρητικής τοποθέτησης που αντιμετωπίζει το νου ως υπολογιστική μηχανή αποτελούμενη από αυτόνομους υπομηχανισμούς· κι από την άλλη, στο γεγονός ότι οι σχετικές επιστήμες και η φιλοσοφία έχουν συγκροτηθεί με τρόπο που επιτρέπει ορισμένες μόνο μορφές διαλόγου ενώ αποθαρρύνει άλλες. Ωστόσο ορισμένες πρόσφατες εξελίξεις, όπως η αμφισβήτηση του κυρίαρχου γνωσιακού υποδείγματος και των παραδοσιακών διχοτομήσεων νου και σώματος, συγκίνησης και γνώσης, ατόμου και κοινωνίας, υποκειμένου και αντικειμένου, σκέψης και πράξης, έχουν αρχίσει να αλλάζουν το τοπίο. Η συνθετική προσέγγιση που εγκαινιάζει αυτό το βιβλίο δίνει ακριβώς την ευκαιρία να γίνουν ευρύτερα γνωστές και να συζητηθούν αυτές οι εξελίξεις. Εκφράζει δε το αίτημα για νέου τύπου συνεργασίες, όπου κανένας κλάδος δεν θα κατέχει ηγεμονικό ρόλο έναντι των άλλων, και για άνοιγμα του διαλόγου σε πεδία που δεν σχετίζονται σήμερα με τη γνωσιακή επιστήμη.
ΚΑΤΗ ΔΗΜΗΤΡΑ
Η Δήμητρα Κατή σπούδασε ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στην ψυχολογία της εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου με ειδίκευση στην ψυχογλωσσολογία. Πήρε το διδακτορικό της στην ψυχολογία από το Πανεπιστήμιο του Ρέντιγκ. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα είναι η γλώσσα και η νόηση, η ανάπτυξη της γλώσσας στο παιδί, η γλώσσα και η εκπαίδευση και η αναπτυξιακή ψυχολογία. Είναι καθηγήτρια στο Τμήμα ΤΕΑΠΗ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει δημοσιεύσει αρκετά άρθρα της σε ελληνικούς και ξένους συλλογικούς τόμους. Έργα της είναι: Γλώσσα και επικοινωνία στο παιδί (1992), Γλώσσα και νόηση. Επιστημονικές και φιλοσοφικές προσεγγίσεις (επιμ. μαζί με τις Μαριάννα Κονδύλη και Κική Νικηφορίδου, 1999), O γνωσιακός ρόλος της γλώσσας. H συμβολή των επιστημών της γλώσσας και του νου (2012).
ΚΟΝΔΥΛΗ ΜΑΡΙΑΝΝΑ
Η Μαριάννα Κονδύλη σπούδασε φιλοσοφία και παιδαγωγική στο Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας και έκανε μεταπτυχιακά στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, απ’ όπου έλαβε και το διδακτορικό της. Δίδαξε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών (πλέον Τ.Ε.Ε.Α.Π.Η) του Πανεπιστημίου Πατρών, όπου είναι σήμερα αναπληρώτρια καθηγήτρια και έχει διατελέσει διευθύντρια του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών, διευθύντρια του εργαστηρίου Γλώσσας και Λογοτεχνίας και διευθύντρια του Τομέα Κοινωνικής Θεωρίας και Ανάλυσης. Έχει δημοσιεύσει άρθρα της σε συλλογικούς τόμους. Έργα της είναι: Γλώσσα και νόηση. Eπιστημονικές και φιλοσοφικές προσεγγίσεις (επιμ. μαζί με τις Δήμητρα Κατή και Κική Nικηφορίδου, 1999), Mάθηση και δημιουργικότητα. Εκπαιδευτικές δραστηριότητες για την επικοινωνιακή χρήση της γλώσσας για παιδιά 5-8 ετών (επιμ. 2000), Eισαγωγή σε ζητήματα κοινωνιογλωσσολογίας (μαζί με τον Αργύρη Αρχάκη, 2002).
ΝΙΚΗΦΟΡΙΔΟΥ ΚΙΚΗ
Η Βασιλική (Κική) Νικηφορίδου σπούδασε φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και γλωσσολογία στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας (Μπέρκλεϋ), απ’ όπου έλαβε το διδακτορικό της. Τομείς εξειδίκευσής της είναι η γνωσιακή γλωσσολογία, η ιστορική σημασιολογία-σύνταξη και η γραμματικοποίηση, η θεωρία της γραμματικής και η λεξικογραφία. Έχει διδάξει στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, όπου σήμερα είναι καθηγήτρια στο Τμήμα Γλώσσας και Γλωσσολογίας της Σχολής Αγγλικής Φιλολογίας. Είναι επίσης συνεκδότρια της διεθνούς επιθεώρησης Constructions and Frames (John Benjamins). Έχει δημοσιεύσει άρθρα σε πολλούς ελληνικούς και ξένους συλλογικούς τόμους. Έργα της είναι: Γλώσσα και Νόηση (επιμ. μαζί με τις Δήμητρα Κατή και Mαριάννα Koνδύλη, 1999), Grammatical Meaning and Construal. A Cognitive Linguistic Approach (2004), Reviewing Linguistic Thought. Converging Trends for the 21st Century (επιμ. μαζί με τις Sophia Marmaridou και Eleni Antonopoulou, 2005), Grammar and Discourse. A Constructional Approach to Discourse-Based Conventionality (2011), Advances in Frame Semantics (επιμ. μαζί με την Mirjam Fried (2013) .