Κεντρική / Ατελέσφοροι ή τελεσφόροι;
Έντυπο βιβλίο
ISBN 960-221-063-Χ
21.20€ 16.85€
Διαστάσεις
21Χ14
Σελίδες
302
Έκδοση
1993
Εύδοξος
15357

Ποιοι πλήρωναν και πληρώνουν τους φόρους; Ποιοι τους απέφευγαν και τους αποφεύγουν; Πώς ο φόρος γίνεται μέσο κατάκτησης της εξουσίας; Πώς χρησιμοποιήθηκε, από το 1830 ώς τις μέρες μας; Ένα βιβλίο ιστορίας, πολιτειολογίας και κοινής λογικής, που απαντά στα ερωτήματα αυτά και σε ορισμένα άλλα, ακόμη ευρύτερα: ερωτήματα για την ισονομία και τη δημοκρατία.

 

Με την καθιέρωση του κοινοβουλευτισμού και της καθολικής ψηφοφορίας (1843-1864), η αγροτική τάξη αναδεικνύεται σε συντριπτική εκλογική πλειοψηφία. Ακολουθούν, μεταξύ 1870 και 1955, τρεις μεγάλες μεταρρυθμίσεις: η γη διανέμεται στους καλλιεργητές, τα αγροτικά στρώματα απαλλάσσονται από τους αμέσους φόρους, η χρηματοδότηση της υπαίθρου αυξάνεται. Την φιλοαγροτική πολιτική του Κράτους συμπληρώνουν διαγραφές χρεών, γενναίες επιδοτήσεις προϊόντων και άλλες παροχές.

Στην άλλη πλευρά του κοινωνικού φάσματος, η παραδοσιακή υποφορολόγηση των ανωτέρων τάξεων διατηρείται και η φοροδιαφυγή ανθεί, ενώ η κρατική εύνοια συμπληρώνεται με επιδοτήσεις, χρηματοδοτήσεις, προστατευτικά μέτρα και άλλα προνόμια.

Προκειμένου να καλυφθεί το κόστος αυτών των κρατικών επιλογών συμπιέζονται με βαρείς φόρους, ήδη από τον 19ο αιώνα, οι χαμηλού εισοδήματος κάτοικοι των πόλεων. Τη δυσαρέσκεια και τον ριζοσπαστισμό τους αμβλύνουν η κοινωνική κινητικότητα και ορισμένα εξισορροπητικά στοιχεία της κρατικής πολιτικής: στον δημόσιο τομέα οι προσλήψεις, η μονιμότητα, η ανοχή της δεύτερης απασχόλησης και της δωροληψίας στον ιδιωτικό η ανοχή της φοροδιαφυγής και τα συντεχνιακά προνόμια. Εξισορροπητικό ρόλο παίζουν, επίσης, γνωστά δημαγωγικά ιδεολογήματα: σωβινισμός, μιλιταρισμός, συνωμοτικές ερμηνείες της ιστορίας και της επικαιρότητας.

Έτσι, ο «ιστορικός συμβιβασμός» μεταξύ αγροτικών στρωμάτων και ανωτέρων τάξεων, οικονομικώς ατελέσφορος αλλά πολιτικώς τελεσφόρος, στηρίζει επί ενάμιση αιώνα την ασταθή ελληνική δημοκρατία, προσδίδοντάς της και τα λαϊκιστικότερα χαρακτηριστικά της.

Για δημοσιογράφους